به‌گزارش قدس آنلاین، تصمیم دولت دونالد ترامپ برای کاهش حضور نظامی ایالات متحده در اروپا، با اعلام برنامه خروج حدود پنج هزار نیروی آمریکایی از آلمان وارد مرحله‌ای تازه شد؛ تصمیمی که نه‌تنها روابط واشنگتن و برلین، بلکه معادلات امنیتی در سطح ناتو و کل قاره اروپا را نیز تحت تأثیر قرار داده است. این اقدام که بنا بر اعلام پنتاگون قرار است طی بازه‌ای شش تا دوازده ماهه اجرا شود، در فضایی از تنش‌های فزاینده میان آمریکا و برخی متحدان اروپایی‌اش اتخاذ شده و از همان ابتدا با واکنش‌های گسترده در دو سوی آتلانتیک روبه‌رو شده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که این تصمیم در بستر اختلافات عمیق‌تر سیاسی میان واشنگتن و برلین شکل گرفته است؛ اختلافاتی که پس از انتقادهای تند مقام‌های آلمانی از رویکرد آمریکا در قبال جنگ با ایران شدت گرفت. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، با زیر سؤال بردن راهبرد واشنگتن در این مناقشه و تأکید بر نبود «استراتژی قانع‌کننده برای خروج از جنگ»، عملاً رویکرد کاخ سفید را ناکارآمد توصیف کرد.

او همچنین تصریح کرده بود که ایالات متحده برنامه روشنی برای پایان دادن به درگیری ندارد. این اظهارات با واکنش تند ترامپ همراه شد؛ رئیس‌جمهور آمریکا، صدراعظم آلمان را به بی‌اطلاعی از شرایط میدانی متهم کرد و تأکید داشت که کشورهای اروپایی به جای انتقاد، باید مسئولیت بیشتری در قبال مسائل خود از جمله بحران انرژی و مهاجرت بر عهده بگیرند.

غافلگیری وزارت فاع از تصمیم ترامپ

در چنین فضایی، برخی مقام‌های آمریکایی کاهش نیروها را واکنشی مستقیم به مواضع «نامناسب» و «غیرسازنده» مقام‌های آلمانی توصیف کردند. حتی گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه تصمیم ترامپ بدون اطلاع قبلی فرماندهان ارتش اتخاذ شده و وزارت دفاع از آن غافلگیر شده است؛ موضوعی که بر حساسیت‌ها افزود. در مقابل، وزیر امور خارجه آلمان هرگونه تخلیه کامل پایگاه‌های کلیدی را رد کرد، اما جابه‌جایی‌های محدود را محتمل دانست. وزیر دفاع این کشور نیز این اقدام را با توجه به اصطکاک‌های اخیر «قابل پیش‌بینی» خواند و آن را زنگ خطری برای اروپا دانست تا سهم بیشتری از مسئولیت امنیت خود را بر عهده گیرد.

ناتو نیز با احتیاط به این تحول واکنش نشان داد. سخنگوی این سازمان اعلام کرد که در حال همکاری با آمریکا برای درک جزئیات تغییر آرایش نیروهاست و در عین حال تأکید کرد که روند تقویت توان دفاعی اروپا باید ادامه یابد. اشاره به تعهد اعضا برای افزایش هزینه‌های دفاعی تا سطح پنج درصد تولید ناخالص داخلی، بازتابی از همین رویکرد بود؛ رویکردی که بر تقویت ستون اروپایی ناتو در کنار حفظ بازدارندگی جمعی تأکید دارد.

ابعاد این تصمیم اما به آلمان محدود نمانده است. ترامپ در اظهاراتی اعلام کرد که احتمال دارد خروج نیروها به کشورهایی مانند اسپانیا و ایتالیا نیز تسری یابد؛ کشورهایی که به گفته او در حمایت فعال از آمریکا در جنگ با ایران مشارکت کامل نداشته‌اند. اسپانیا که از منتقدان صریح این جنگ بوده و حتی در مقطعی ورود هواپیماهای نظامی آمریکا به حریم هوایی خود را ممنوع کرده بود، در کانون این انتقادات قرار دارد. در ایتالیا نیز روابط با واشنگتن در پی اختلاف‌نظرها بر سر همین موضوع با تنش‌هایی همراه شده است. ترامپ همچنین با طرح این استدلال که جنگ اوکراین مسئله‌ای اروپایی است و آمریکا هزینه‌های سنگینی متحمل شده، از آنچه عدم همراهی برخی دولت‌های اروپایی در قبال سیاست‌های واشنگتن خوانده، انتقاد کرده است.

البته در داخل آمریکا نیز این تصمیم با مخالفت‌هایی مواجه شده است. رؤسای کمیته‌های نیروهای مسلح در مجلس سنا و مجلس نمایندگان هشدار داده‌اند که خروج یک تیپ نظامی از آلمان می‌تواند بازدارندگی در برابر روسیه را تضعیف کرده و پیام نادرستی به مسکو ارسال کند. آنها تأکید کرده‌اند که هرگونه تغییر اساسی در آرایش نیروهای آمریکا در اروپا باید با هماهنگی کنگره و متحدان انجام شود و پیشنهاد داده‌اند به‌جای خروج کامل، تقویت حضور در جناح شرقی ناتو مورد بررسی قرار گیرد. این در حالی است که پیش‌تر نیز تلاش مشابهی برای کاهش نیروها با مقاومت قانون‌گذاران روبه‌رو شده و قانونی تصویب شده بود که حداقل سطحی از حضور نظامی آمریکا در اروپا را الزام‌آور می‌کند.

در مجموع، تصمیم به کاهش نیروهای آمریکایی در آلمان و احتمال گسترش آن به دیگر کشورهای اروپایی، بیش از آنکه صرفاً یک جابه‌جایی نظامی باشد، نشانه‌ای از بازتعریف روابط فراآتلانتیکی در سایه اختلافات سیاسی اخیر تلقی می‌شود. از یک سو، واشنگتن بر ضرورت تقسیم بار امنیتی و همراهی بیشتر متحدان تأکید دارد و از سوی دیگر، رهبران اروپایی این تحول را هشداری برای تقویت توان دفاعی مستقل خود می‌دانند. با این حال، اینکه این تهدیدها تا چه اندازه به تغییرات ساختاری پایدار در حضور نظامی آمریکا در اروپا منجر شود، همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و به تحولات سیاسی و تصمیمات نهایی در واشنگتن وابسته است.